فیلترها/جستجو در نتایج    

فیلترها

سال

بانک‌ها



گروه تخصصی





متن کامل


اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1390
  • دوره: 

    47
  • شماره: 

    9
  • صفحات: 

    105-122
تعامل: 
  • استنادات: 

    4
  • بازدید: 

    1862
  • دانلود: 

    535
چکیده: 

امروزه نقدهای زیادی وجود دارند که بر کارکردهای ساختاری استوارند. ساختارگرایان همواره در پی آن بودند که به الگوهای روایتی مشخص دست یابند تا به کمک آنها، قصه ها و داستان ها را مورد بررسی قرار دهند. از بین آثار به وجود آمده، کار ولادیمیر پراپ از همه مهمتر بود؛ وی با تجزیه و تحلیل قصه های روسی پریان، نموداری شامل سی و یک خویشکاری ارایه کرد و معتقد بود، این الگو را می توان در مورد سایر قصه های عامیانه و حتی رمان ها به کار برد. روش پراپ بعدها توسط محققان دیگر مورد استفاده قرار گرفت و گاهی نقدهایی بر آن وارد شد.شاهنامه فردوسی از جمله آثاری است که در آن داستان ها و داستان واره های فراوانی دیده می شود. از جمله آنها، داستان-هایی است که در آنها دیوان از نقش ورزان اصلی هستند. در این مقاله سعی شد تا نمودار خویشکاری های پراپ و روش ریخت شناسانه وی در داستان های دیوان پیاده شود تا مشخص گردد، نظریه پراپ تا چه اندازه بر این داستانها انطباق دارد. بررسی ها و تجزیه و تحلیل این داستان ما را به این نتایج رسانده است که قصه های دیوان در شاهنامه قابل بررسی با کارکردهای ریخت شناسانه پراپ است و توالی کارکردهای مورد نظر پراپ نیز در این داستانها دیده می شود. حرکت های موجود در این داستانها از نظر موضوع و محتوا، بیشتر از نوع اول حرکت های پراپ یعنی بسط از طریق خویشکاری ( H-Iجنگ و کشمکش) هستند و خویشکاری «طلسم» یا «افسون» در اکثر داستانها حضور دارد. در برخی داستانهای دیوان، بعضی کارکردها تکرار شده اند که این امر علاوه بر تاکید بر اهمیت حادثه ای که رخ می دهد و توانایی های خاص قهرمان، نوعی حالت تعلیق در قصه به وجود می آورد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1862

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 535 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 4 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 5
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1401
  • دوره: 

    11
  • شماره: 

    1
  • صفحات: 

    127-142
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    99
  • دانلود: 

    9
چکیده: 

روایت شناسی ازجمله رویکردهای نوین زبانشناسی و شیوه ای در نقد متون و ادبیات داستانی و روایی است که با تحلیل ساختار روایت، ضمن توصیف لایه های پنهان داستان، درصدد معرفی الگوهای حاکم بر روایت و اغراض نهفته در آن است. یکی از الگوهای شایان توجه در تحلیل ساختار داستان، الگوی پراپ است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختار روایت داستان حضرت یوسف(ع) براساس الگوی پراپ انجام گرفته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. یافته های تحقیق نشان دادند کنش ها و گزاره های داستان حضرت یوسف(ع) در این متون به جز دو مورد که مربوط به زمان شرارت دوم داستان و بخشیده شدن هر دو شریر است، با الگوی پراپ تطابق دارد. همچنین، مشخص شد خویش کاری های اصلی استخراج شده، مطابق با آیات قرآن است و خداوند مسیر اصلی حرکت حضرت یوسف(ع) را از کودکی تا رسیدن به وزارت مصر و تعبیر خواب او را در قرآن کریم ترسیم کرده است. به عبارت دیگر، خداوند تمام وقایع لازم برای شکل گیری ساختار یک متن روایی را دربارۀ این داستان در قرآن بیان کرده است. همچنین، این انطباق نشان می دهد رسیدن به کمال انسانی با گذشتن از مسیر سختی ها میسر می شود و هر حرکت و قدمی که به سوی کمال شکل گرفته، نقطۀ آغاز آن با سختی یا شرارتی است که بر حضرت یوسف(ع) وارد آمده است.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 99

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 9 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1400
  • دوره: 

    19
  • شماره: 

    13
  • صفحات: 

    211-238
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    103
  • دانلود: 

    16
چکیده: 

قصّه­ بخشی از میراث فرهنگی ملت ها است و ارزش­ های سنّتی و فرهنگی هر جامعه را رقم می ­زند. در تحلیل قصّه­ ابتدا باید به شناخت عناصر سازنده آن پرداخت، سپس روابط بین این عناصر و خطّ سیر قصّه را کشف نمود. پرسش اصلی پژوهش این است که براساس تئوری ولادیمیر پراپ و با تحلیل خویشکاری­ های واحد ویکسان در روایت عامیانه رعنا و زیبا چگونه می توان به ساختار این گونه داستان ها پی برد. دراین مقاله که با روش توصیفی و تحلیل محتوا به انجام رسیده، داستان بر اساس الگوی ریخت­ شناسی پراپ مورد بررسی قرار گرفته است که می ­توان آن را به مراحلِ وضعیت آغازین، پیدایش گرفتاری، انتقال، نیرنگ، مبارزه، بازگشت و عروسی دسته بندی کرد. ضمن نقد وتحلیل کارکردهای سی ویک گانه مورد نظرِ پراپ در این داستان مشخص شد که فراوانی عملکرد در این قصّه در عنصر یاری دهنده است و سپس در تصمیم­ گیری قهرمان قصّه و در مبارزه، بیشترین کنش دیده می شود. این قصّه سه بدبختی و شر و رفع آن را در پی دارد که به تناسب آن، سه بازگشت و انتقال را برای قهرمانان اصلی قصّه رقم می زند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 103

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 16 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
نویسندگان: 

ناصری فرشته

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1397
  • دوره: 

    14
  • شماره: 

    38
  • صفحات: 

    115-144
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    1475
  • دانلود: 

    562
چکیده: 

منظومه خسرو و شیرین نظامی به دلیل برخورداری از مضامین، عناصر و بن مایه های داستانی مطلوب، بستر مناسبی را جهت تحلیل ساختاری فراهم می آورد، از این رو در پژوهش حاضر برآن شدیم که این اثر را از منظر ساختار روایی، که پایه و اساس کار پراپ در تحلیل ریخت شناسی است، مورد نقد و بررسی قرار دهیم، تا به این نتیجه دست یابیم که این عناصر و نقش مایه های داستانی در ترکیب نحوی خود چگونه از شکل خام داستان به طرح روایی تغییر می کنند و در این شیوه، بیان محتوای غنایی داستان بر این عناصر چه تاثیری داشته است. جهت بررسی این امر پیش از پرداختن به بررسی داستان بر اساس الگوهای ریخت شناسی پراپ، به تحلیل مباحث مقدماتی نظیر پیشینه صورتگرایی، فرمالیسم، ساختارگرایی و ریخت شناسی و.... خواهیم پرداخت و سپس تحلیل ساختار روایی این منظومه را بر اساس بررسی عناصر درونی بر مبنای گره افکنی ها و الگوهای ساختاری، مورد نقد وتحلیل قرار خواهیم داد تا بر این اساس دریابیم که نظامی با بهره گیری از چه تمهیداتی واحدها و عناصر داستانی خویش را بنا نهاده و داستان با توجه به مقوله ساختارگرایی از چه درجه ای از استحکامبرخوردار است.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1475

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 562 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1398
  • دوره: 

    7
  • شماره: 

    27
  • صفحات: 

    189-213
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    720
  • دانلود: 

    237
چکیده: 

ساخت گرایان روابط متقابل میان اجزای سازنده ی هر متن را تجزیه و تحلیل می کنند تا کوچک ترین واحد ساختاری آن را کشف کنند. در مقاله ی حاضر به نقد و بررسی ساختار قصه ی « کله » از قصه های عامیانه ی لرستان بر اساس نظریات ریخت شناسی پراپ می-پردازیم. به این منظور ابتدا به بحث ساخت گرایی و تبیین روش کار پراپ و سپس به بررسی حرکت ها و انواع قهرمانان قصه می پردازیم. این قصه دو حرکتی است و دو نوع قهرمان یعنی قهرمان قربانی و قهرمان جست وجو گر دارد. ساختار کلی قصه با اندک جابه جایی هایی با الگوی ریخت شناسی پراپ مطابقت دارد. ضمن اینکه شاهد تفاوت خویشکاری آخر این قصه با خویشکاری آخر الگوی پراپ هستیم. از آن جا که هدف ساخت گرایی درک جهان بینی نهفته در پشت پدیده هاست، در بخش پایانی مقاله با تحلیل بن مایه های مهم داستان و مفاهیمی همچون تقدیر گرایی و زروانیسم، باکره زایی، تولد غیر متعارف و کودک رهاشده، ابعاد اسطوره ای قصه روشن شده است

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 720

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 237 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1391
  • دوره: 

    3
  • شماره: 

    3 (11)
  • صفحات: 

    81-100
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    2307
  • دانلود: 

    408
چکیده: 

در این مقاله به بررسی ریخت شناسانه شعر «کتیبه» اخوان ثالث پرداخته ایم. به این منظور، نخست به تعریف ریخت شناسی پرداختیم، سپس روایت اسطوره ای «کتیبه» را از منظر این نظریه، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادیم و به خویشکاری ها، شخصیت ها و حرکت های روایت تقسیم کردیم. «کتیبه» از شعرهای روایی اخوان است که شکلی نمایشی و دراماتیک دارد. شیوه روایت و داستان پردازی در این شعر به گونه ای است که شاعر با توصیف های خود، فضایی می آفریند که خواننده از زاویه دید دلخواه او به اجزا و عناصر داستان بنگرد.از بیست و سه خویشکاری موجود در «کتیبه»، هجده خویشکاری اصلی و پنج خویشکاری، فرعی است. خویشکاری های «خبردهی»، «خبرگیری»، «فریبکاری»، «فریب خوردن» و «غیبت» فرعی و بقیه خویشکاری ها اصلی هستند. خویشکاری های «مصیبت» و «عمل قهرمان» در کل روایت تکرار می شوند. در نگاهی کلی می توان جنس شخصیت های «کتیبه» را به دو دسته انسانی و طبیعی (تخته سنگ و زنجیر) تقسیم کرد. در شعر روایی «کتیبه»، پنج شخصیت انجام دهنده خویشکاری ها هستند. در این شعر روایی، سه حرکت وجود دارد که این حرکت ها با تعادل حکایت ها در پیوند هستند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 2307

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 408 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 8
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
نویسندگان: 

سرمد زهره

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1403
  • دوره: 

    16
  • شماره: 

    10
  • صفحات: 

    187-208
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    166
  • دانلود: 

    22
چکیده: 

زمینه و هدف: فرمالیسم یکی از مکتبهای نقد ادبی است که به صورت و فرم اثر ادبی توجه دارد و در پیدایی نظریه ساختارگرایی، نقش عمده ای داشته است. بهترین حوزه جهت نظریه های فرمالیستی و ساختارگرایی، قصه های عامیانه، فولکوریک و بومی است. بنا بر دیدگاه فرمالیستی همه این قصه ها ضمن داشتن پرسوناژهای متغیر، خویشکاری، کارکرد و کنشهای محدود و مشخصی دارند. منظومۀ ویس و رامین نیز ژانر عاشقانه ای با پرسوناژهای متغیر و کنشهای مشخص است. در این مقاله سعی بر این است که نقشمایه های داستان ویس و رامین، بر اساس الگوی ساختاری ولادیمیر پراپ مورد بررسی قرار گیرد تا از این رهگذر به همسانی کنشهای شخصیتهای داستانهای عاشقانه، در صورتهای مختلف داستان پی برد. روش مطالعه: روش تحقیق در این مقاله توصیفی – تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات به طریق مطالعه، فیشبرداری و نمونه برداری از اسناد و مدارک کتابخانه ای و بانکهای اطلاعاتی است. یافته ها: منظومۀ ویس و رامین دَه تعلیق، سه نقطۀ اوج و هفده کارکرد دارد. شخصیتها به دو دستۀ اصلی و فرعی تقسیم میشوند که ویس و رامین در زمرۀ شخصیتهای اصلی و موبد، شیرو، دایه، ویرو، زرد و گل جزو شخصیتهای فرعی به شمار میروند. از زاویۀ تقسیم بندی پراپ، هفت نقشمایه در این منظومه وجود دارد که در دو گروه شخصیتهای کنشگر و کنش پذیر، تقسیم میشوند. ویس و رامین، در زمرۀ کنشگران فاعلی، و موبد و گل جزو کنشگران مفعولی، قربانی و بهره ور به شمار میروند. نتیجه گیری: بر اساس الگوی ساختارگرایی ولادیمیر پراپ، میتوان به این نتیجه رسید که در داستانهای غنایی هم با وجود صورتهای مختلف و تعدد شخصیتها، خویشکاری، کارکرد و کنشها محدود و مشخص هستند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 166

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 22 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1403
  • دوره: 

    13
  • شماره: 

    2
  • صفحات: 

    99-123
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    46
  • دانلود: 

    4
چکیده: 

یکی از شیوه های تحلیل ساختاری داستان، روش ریخت شناسی ولادیمیر پراپ است که بر پایۀ کنش شخصیّت ها بنا شده است. در این مقاله که به شیوۀ توصیفی و تحلیلی نگاشته شده است، مطابق نظریۀ پراپ به تحلیل ریخت شناسی و ساختاری منظومۀ جمال و جلال اثر محمد نزل آبادی که یکی از آثار مهم و ناشناختۀ قرن نهم هجری است، پرداخته شده است. منظومۀ جمال و جلال، ورای ظاهر عاشقانه و روایی خود، سرشار از بن مایه های عامیانه، عیّاری، رمزی و عرفانی است که در میان منظومه های عاشقانۀ ادبیّات فارسی، ساختار متمایز و بی نظیری دارد. در بررسی و تحلیل ساختاری منظومه، مشخص شد که ساختار داستان به جهت کارکرد و شخصیّت، با الگوی پراپ تا حدودی مطابقت دارد؛ هر چند که در حرکت های نه گانۀ داستان، به سبب ساختار خاص قصّه، با عدم توالی و حذف و اضافۀ برخی از خویش کاری ها روبه رو هستیم. از میان شخصیّت های هفت گانۀ پراپ، برخی شخصیّت ها، به سبب شباهت کارکرد و به اقتضای داستان، با هم ادغام و یا حذف شده اند که آنان را می توان در چهار دستۀ قهرمان، شاهزاده خانم، یاریگر و شریر طبقه بندی کرد. برخی از این شخصیّت ها در بخش هایی از قصّه، خواه یا ناخواه در محدودۀ کارکرد شخصیّت دیگری وارد و باعث هم پوشانی می شوند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 46

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 4 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    2020
  • دوره: 

    11
  • شماره: 

    21
  • صفحات: 

    301-332
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    154
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

The investigation of basic narrative structures which were followed regularly between formalists and structuralists in twentieth century, has a salient role in literary researches. Among formalists, Vladimir Propp’ s theory, manifested in the book “ Morphology of Folktale” , can be mentioned as the first attempt in theorizing narration that later attracted French narrative structuralists' attention. By utilization of Propp method, it was revealed that final narrative structure could be determined. This method in which the functions of narrative design were taken into consideration, was changed in Greimas’ s and Bremond’ s works. By studying structural semantics and continuing Propp’ s researches, Greimas could present actantial model. Also Bremond whose works were based on Propp’ s view, completed and revised his opinion according to Propp’ s theory. In the present study, by using descriptive-analytical method, Greimas’ s and Bremond’ s narrative viewpoints will be compared with Propp’ s opinion. Then it will be represented how Greimas and Bremond, applied Propp’ s perspective as a source for reflecting their comprehensive theories.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 154

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    0
  • دوره: 

    10
  • شماره: 

    4
  • صفحات: 

    151-178
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    189
  • دانلود: 

    94
چکیده: 

امروزه الگوی ریخت ­ شناسی ولادیمیر پراپ، روایت­ شناس ساختارگرای روس، زیربنای اصلی بسیاری از الگوهای تحلیل ساختاری و ریخت­ شناسی را تشکیل می­ دهد. الگوی پراپ، ساختار قصّه های پریان را به هفت حوزه عمل و سی ویک کارکرد تقسیم می­ کند. اجزای هر داستان با توجه به کارکرد هر شخصیت و حوزه عمل او مشخص می­ شود. در این مقاله به روش توصیفی _ تحلیلی شیوه تحلیل محتوای هرمنوتیکی، داده ­ ها تجزیه و تحلیل شده، حرکت های موجود در داستان موش و گربه شیخ بهایی بررسی شده اند. یافته ­ های پژوهشی پس از بررسی نمونه ­ هایی از داستان موش و گربه و نمودارهای مربوط به ساختار متن و حرکت های داستان­ ها بیان گر آن است که این داستان­ ها دارای یک تا هفت حرکت­ اند و بسامد آن­ ها حدود پنجاه حرکت است و بیش­ ترین بسامد، مربوط به حکایت­ های دو حرکتی و سپس یک حرکتی است و دلیل این مسأله این است که اکثر داستان­ ها از نوع حکایت قصّه در قصّه­ اند و این خصوصیت باعث شده تا داستان های این مجموعه دارای حرکت های متعدّد و متنوع باشند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 189

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 94 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
litScript
telegram sharing button
whatsapp sharing button
linkedin sharing button
twitter sharing button
email sharing button
email sharing button
email sharing button
sharethis sharing button